De avonturen van Asterix zijn in vele talen en dialecten verschenen. Dit overzicht wordt bijgehouden op de site
Asterix around the World van Hendrik Jan Hoogeboom & Hans Selles.
Enkele dialecten en talen verdienen op deze site extra aandacht. Zo is Asterix o.a. vertaald in het:
FriesUitgeverij: Dargaud Benelux, Brussel, België en Oberon-Haarlem
1 Asterix de Goljer (1978)
2 De gouden sichte (1980)
3 De Goaten (1981)
4 De grutte kleau (1981)
Vier albums zijn tot nu toe verschenen. Het eerste album is nog verschenen in de oude Friese spelling. Zo wijzigde 'un ferhaal fon Asterix de Goljer' in 'in ferhaal fan Asterix de Galjer'.
De bard of dorpszanger Assurancetourix heet in de Friese Asterix "Gysbetiapix", een duidelijke verwijzing naar Gysbert Japicx of Japiks. Deze voorname dichter uit Friesland heeft veel betekend voor de Friestalige literatuur. Hij leefde van 1603 tot 1666. Verder hebben de vertalers Harke Bremer en Jarich Hoekstra Panoramix en Abraracourix resp. vertaald in "Crudemix" en "Jimmerfix". (Info over de Bard van: Klaasjaap Castelein)
Introtekst:
Yn ut jier 50 f. Kr. is Golje hielendol beset tróch de Romeinen. Hielendol? Nee wis net! ien gollysk doarp kin se net oer, de besetters. En de Romeinen yn de kampen dur ómhinne ha no just net un heareneintsjelibben...
Twents
Uitgeverij: Oare útjouwerij-Enschede
1 Asterix den Galliër, Kats in t plat! (1997)
De Oare útjouwerij had graag een 2e album 'Asterix biej de soldoatn' willen uitgeven, maar heeft hiervoor geen toestemming gekregen.
Introtekst:
Wiej schrievt 50 joar veur Christus. Gallie is hilndal innömn deur de Romeinn. Hilndal? Bo nee! Een doarp met opsternoate Galliërs döt aait nog teagnbörseln. De Romeinse legioensoldoatn in de umlignde kaampemeantn Haemencum, Laudanum, Taemetrum en Aquarium hebt der niks te völle an...
Limburgs
Uitgeverij: Dargaud Benelux, Brussel, België en Veldeke Limburg-Weert
1 't Titelgevech (1996)
2 'ne Gansen toer... (1998)
De Limburgse stichting DOL (dialect onderwijs Limburg) had een 3e album vertaald. Ook zij hebben geen licentie gekregen voor publicatie. Asterix en Obelix en de andere bewoners van het dorp spreken Maastrichts andere Galliers spreken Gulpens. De Romeinen spreken Roermonds en de verhalen/verbindende tekst zijn in het Venloos.
Introteksten:
[album 5] Weej schrieve 50 veur Christus. Gans Gallië is door Romeine bezatte... Gans Gallië? Nae! D'r is nog ein Gallisch dörp euver det van gen wieke wet en det zich taege de bezetter aan't waere blief. En't laeve veur de Romeinse garnizoene in de versterkde legerkampe van Buigenum, Aquarium, Hummecum en Klein Mennecum is al neet gemekkelik.
[album 7] We zien in 't jaor 50 veur Christus. Gans Gallië is bezatte door de Romeine... Gans? Nae! Ein klein dörp, bewoeënd door ónverzèttelike Galliërs, wit zich nog altied den euverweldiger van 't lief te halde. En 't laeve is neet gemekkelik veur de Romeinse legioensoldaote in de legerplaatse Buigenum, Aquarium, Hummecum en Klein Mennecum
VlaamsUitgeverij: Dargaud Benelux, Brussel, België
1 De diepe kloof (1980) (Nederland: de Broedertwist)
2 De odyssee van Asterix (1981)
3 De zoon van Asterix (1983)
De eerste drie albums die verschenen bij de uitgeverij Albert René (nummers 25, 26 en 27) zijn seperaat vertaald en uitgeven in Vlaanderen. Het bleef bij één druk en de albums daarna zijn weer gelijk aan degene die in Nederland verschenen. Het eerste album heeft een andere titel dan de Nederlandse, op het tweede album staat vermeld: 'Vlaamse uitgave' en tot slot kan men het 3e album herkennen aan de achterzijde met de afwijkende Vlaamse titel van het eerste album. De intro tekst van deze Vlaamse albums is ook gebruikt bij de eerste Nederlandse uitgaven.
Introtekst:
We schrijven 50 v. Kr. Gallië is helemaal bezet door de Romeinen... Helemaal? Nee! In één dorpje blijven onversaagde Galliërs zich tegen de invallers verzetten. En de legioensoldaten die gelegerd zijn in de versterkte kampen Babaorum, Aquarium, Laudanum en Petitbonum, maken ze het leven zuur.
Gents
Uitgeverij: éditions Albert René, Brussel, België
1 De Ruuze en het Zweerd (1999)
Introtekst:
We schrijven 50 v. Chr., Gallië is gieltegans bezet der de Romeinen... Gieltegans? Neeje. In ëën deurpke blijven courageuze Galliërs zich tegen d'invallers verzetten. En de legioensoldaten, die gekazerneerd zijn in de versterkte kampen Babaorum, Aquarium en Petibonum moaken het ulder vree lastig.
AntwerpsUitgeverij:éditions Albert René, Brussel, België
1 De Roos en de Sabel (1999)
Introtekst:
We schrijven: 50 jaar veur Christus. Hiel Gallië is bezet deur de Romeine... Hielemaal?... Neeje!!! Der is nog ien deurpke da zen eige bleft verzette tege die invallers. Mor de Romeinse legioensoldate die in de verstârkte kampen van Babaorum, Aquarium, Laudanum en Petibonum ligge, die prebere alle dage het leve van de dappere Galliërs zuur te make.
OstfriesischUitgeverij: Ehapa Verlag, Stuttgart, Duitsland
1 Asterix sien Söhn (1999)
Ehapa Verlag voorziet de Duitse markt van Asterix. In de jaren 90 zijn zij gestart met het uitgeven van Duitse dialecten; de zogenaamde 'Mundart series'. Een behoorlijk aantal dialecten is reeds verschenen en nu verschijnen er zelfs 'stadtausgabes'.
Klik hier voor meer informatie.
Introtekst van Ostfriesisch:
Wi denken uns torügg in't Jahr fievtig vör Christus. De heel Landstreek, de Gallien nömt word, is van Römers besett... Nee, ho! Een Loog in Gallien sett de Römers d'r alltied weer 'n P vör, wenn se versöken, hier ok Foot to faten. De Soldaten ut Rom, de in hör fast Lagers Babaorum, Aquarium, Laudanum un Lüttjebonum liggen, hebben 't neet licht...
AfrikaansUitgeverij:Human en Rousseau Ltd.,Kaapstad, Zuid Afrika
1 Asterix die Gladiator (1975)
2 Asterix en die Noormanne (1975)
3 Asterix en Cleopatra (1997)
4 Asterix en die Olimpiese Spele (1997)
Een beetje ver van huis deze Afrikaanse vertalingen, maar erg leuk om te lezen. Asterix en die Olimpiese Spele kwam uit ter gelegenheid van het zich kandidaat stellen voor de spelen van 2000. De uitgever Human en Rousseau heeft laten weten het bij deze vier titels te laten, jammer...
Introtekst:
Tweeduisend jaar gelede was die hele Gallië (die ou naam vir Frankryk) deur die Romeine beset... Die hele gallië? Nee! 'n Dorpie wat deur 'n klomp ontembare Galliërs bewoon word, verset hom hardnekkig teen die invallers. En hulle maak die lewe maar moeilik vir die Romeinse legioensoldate van die omliggende garnisoene...
Overige dialecten?
Voordat de Franse uitgever Dargaud de rechten over de eerste 24 albums in 1998 verloor was het vrij eenvoudig een licentie te krijgen om een album in een andere taal of dialect uit te geven. Zo zijn Limburgs, Twents, Gents en Antwerps net op tijd uitgekomen. Nadat de rechten van de eerste 24 albums na een langslepende rechtzaak terug gingen naar Albert Uderzo zijn alle reeds bestaande initiatieven in Nederland stil gelegd. Hoewel onderzoek door de uitgevers heeft aangetoond dat dialect uitgaven in de Benelux zeker zullen aanslaan, wordt er weinig aandacht aan geschonken.
Een van de intiatieven in 1998 was om Asterix en de Intrigant uit te geven in het Gronings, Drents (de steggelaor), Achterhoeks (de Stöaker), Noord-West Overijssels en Twents.
